Lắng nghe câu chuyện tình bên thác Bản Giốc

Người Tày ở vùng Đàm Thủy kể rằng, ngày xưa có một cô gái bản Giốc nổi tiếng xinh đẹp, nết na. Khi triều đình đến tuyển người tiến cung, cô bị ép rời khỏi bản làng, nhưng trái tim cô đã thuộc về một chàng trai thường dân. Họ trốn đi, chạy qua rừng, băng qua suối, đến một khe đá nơi hai người ngồi lại, kiệt sức sau hành trình dài. Trời đổ mưa lớn suốt nhiều ngày. Khi mưa tạnh, người dân không còn thấy dấu vết của đôi tình nhân, mà chỉ thấy hai dòng thác đổ trắng xóa từ vách núi. Từ đó, nơi ấy được gọi là Thác Bản Giốc — như một cách để giữ lại mối tình ấy trong lòng núi rừng.

Tôi đến Bản Giốc vào một ngày trời trong, khi sương sớm còn vương trên những tán cây đá vôi. Đường từ Trùng Khánh vào thác không dài, nhưng đủ để người ta tách khỏi phố thị. Những khúc cua mềm như lụa, ruộng ngô trải dài, và tiếng nước đổ từ xa đã bắt đầu vọng lại. Không cần bản đồ, chỉ cần lặng nghe là biết mình đang đến gần.

Thác hiện ra không ồn ào, không phô trương. Nước chia tầng, đổ xuống mặt hồ xanh ngắt, phía xa là biên giới mờ sương. Người ta đứng đó, không ai nói gì nhiều. Có lẽ vì âm thanh của thác đã đủ để lấp đầy khoảng lặng. Tôi không cố ghi lại, không chụp ảnh — chỉ đứng yên, để tiếng nước, tiếng gió và câu chuyện cũ của đôi tình nhân kia len vào mình một cách tự nhiên.

Tôi đứng thật lâu, để mặc cho hơi nước phả vào mặt, cho tiếng thác đổ át đi mọi ồn ào từ thế giới bên ngoài. Ở bên kia dòng sông là biên giới, nhưng nơi đây, mọi ranh giới dường như tan biến. Chỉ còn tiếng nước, màu xanh của rừng, và bóng những mái nhà sàn thấp thoáng sau ruộng ngô. Người ta nói, thác Bản Giốc không chỉ đẹp ở cảnh quan, mà còn ở cách nó giữ lại những câu chuyện tình, những lớp văn hóa của người Tày, người Nùng. Và với tôi, vẻ đẹp ấy còn nằm ở khoảnh khắc lặng yên — khi mình thôi chụp hình, thôi tìm cách ghi lại, mà chỉ đơn giản hiện diện và lắng nghe.